30 Temmuz 2018 Pazartesi

Son 5 ildə patent almış maraqlı texnologiyalar

loading...
Müasir texnologiyalar hər gün sürətlə inkişaf edir.
Xarici mediaya istinadən son 5 ildə patent almaq üçün müraciət edən icadları təqdim edirik:

Boeing-in yanğın söndürmə bombası



 Bu bomba standart formada dizayn edilib. Avadanlıq yanğının qarşısını almaq üçün maddələr buraxır.

Apple-ın ekran qoruması

Texnologiyaya məğlub olan 5 qəribə peşə sahəsi

loading...
        Texnologiyanın özü belə bəzən yeni texnologiyaya məğlub olur. Elə bu səbəblə də bəzi peşələrin tarixin arxivinə qovuşmasını normal qəbul etmək lazımdır. Yaşadığımız dövrün bizlərə çox qəribə gələ biləcək 10 köhnə peşə növünü tozlu rəflərdən çıxartmışıq:
Kuka düzücülər (Boulinq)
Vaxtilə bu peşədə əsasən azyaşlı uşaqlar işləyirdilər. Zaman ötdükcə texnologiya insanı əvəz etdi

Buz kəsiciləri

Yuxu iflici haqqında 10 qorxulu fakt

loading...
Siz bir dəfə də olsun reallıqla yuxu arasında qalmısınız?
Yuxudan oyanmısınız lakin bədəninizi tərpədə bilməmisiniz. Əgər bu cür halla qarşılaşmısınızsa deməli siz yuxu iflici keçirtmiş insanlar siyahısına daxilsiniz. Bu xoşagəlməz hadisə bir başa yuxu ilə bağlıdır. Əsasən bu hadisə ilə narkolepsiyadan əziyyət çəkən adamlar rastlaşır. Lakin çox vaxt tamamilə sağlam insanlar da sözügedən hadisə ilə qarşılaşırlar. Məhz yuxu iflici əsasında bir çox əfsanələr yaranmışdır. Məsələn insanın sinəsinə oturaraq ona nəfəs almağa imkan verməyən qəribə məxluqlar və damdabacalar. 

Yuxu iflici elə-belə bir söz deyil. Bu hadisə zamanı insan şüuru yerində qalır. Lakin onun bədəni tərpənməz halda olur. Məsələ burasındadır ki,

27 Temmuz 2018 Cuma

Azərbaycan alimləri Yaponları geridə qoydular

loading...
Koreyanın NanoFab mərkəzində AMEA Strateji Elmi Tədqiqatlar Mərkəzi (SETM) tərəfindən təklif
olunan quruluş əsasında MSFD fotodiodların yeni nümunələri hazırlanır.

Xeberler.az bildirir ki, bu barədə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında “Azərkosmos”ASC-nin və AMEA Strateji Elmi Tədqiqatlar Mərkəzinin (SETM) birgə görüşündə məlumat verilib.

Görüşdə SETM-in 2№ li laboratoriyasının müdiri, fizika üzrə fəlsəfə doktoru Fərid Əhmədov kiçik ölçülü peyklər üçün mikropikselli silisium fotogücləndiriciləri əsasında yeni qamma və ionlaşdırıcı zərrəcik detektorlarının hazırlanmasına dair təqdimatla çıxış edib. F.Əhmədov 2015-2016-cı illərdə tərəflərindən təklif olunan quruluş əsasında Koreyanın NanoFab mərkəzində MSFD fotodiodların yeni nümunələrinin hazırlandığını deyib. Qeyd edib ki, bu fotodiodlar Yaponiyanın Hamamatsu şirkətinin son model məhsulları ilə müqayisə olunub və üstünlüyü ilə seçilib. Bir sıra xarici ölkələrin təqdiqat mərkəzləri və istehsal şirkətləri tərəfindən maraqla qarşılanıb.

AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İbrahim Quliyev gələcəkdə bu qəbildən məhsulların hazırlanması istiqamətində “Azərkosmos”ASC ilə birgə əməkdaşlıq imkanlarından söz açıb.

26 Temmuz 2018 Perşembe

27 İyul tarixində qeyri-adi Ay tutulması baş verəcək

loading...
        27 İyul tarixində qeyri-adi Ay tutulması baş tutacaq. NASA-nın verdiyi məlumata əsasən bu, 21-ci əsrin ən uzunmüddətli Ay tutulması olacaq. Bəzi insanlar bu hadisəni 1 saat 43 dəqiqə ərzində izləyə biləcəklər. Ay tutulması, Yer kürəsinin Günəş ilə Ayın arasında olan zaman baş verir. Bu vəziyyətdə Ay Yer kürəsinin kölgəsində qalır. Yəni kosmik obyektlər bir sırada dururlar. Ümumilikdə bu kosmik hadisə 3 saat 55 dəqiqə davam edəcək. Məhz bu qədər müddət ərzində Ay Yer kürəsinin kölgəsindən keçəcək. Ay tutulmasını bəzən “Qanlı Ay” adlandırırlar. Bunun isə səbəbi tutulma zamanı Ayın alqırmızı rəngə çevrilməsidir. Tam Ay tutulmasını demək olar ki, hər bir yerdən seyr etmək mümkün olacaq. Bu hadisəni müşahidə etmək üçün isə teleskopa ehtiyac yoxdur.
                                     

21 Temmuz 2018 Cumartesi

Hamıya lazım olan -YENİ İXTİRALAR

loading...

İxtiraçılar yeni-yeni icadları ilə bizi daim sevindirirlər. Bəşəriyyətin ən çox icad gördüyü dövründə yaşadığımızı nəzərə alsaq, hər gün bir yenilik bizi təəccübləndirməməlidir. Amma marağa səbəb olacaq bu icadları həvəslə yanımızda gəzdirmək istərdik. Bunlar nələrdir?

Smartfon üçün maqnit tutqac. Tutqac deyəndə, əslində maqnit onu havadaca elə qamarlayır ki, sanki smartfon sirli şəkildə havadan asılı qalır.
Presslənmiş dəsmal. Bu kağız dəsmallar

Yarandığı gündən 100 illər ötməsinə baxmayaraq, təkmilləşməsinə ehtiyac olmayan ixtiralar

loading...
Əmək və məişət əşyalarının  daim təkmilləşməsi  həyatımızı daha da yüngülləşdirir. Adi qələmdən tutmuş qapı qıfılına qədər bu belədir. Lakin nə qədər paradoksal olsa da ixtirasından 100 il ötməsinə baxmayaraq bu günə qədər ilkin vəziyyətini qoruyan əşyalar da var. FaktXəbər olaraq bu gün biz onlardan 7-ni Sizələrə təqdim edirik.
1. Tikanlı məftil
VIV əsrdə Oklahomada heyvan saxlamaq üçün darvaza hazırlamaq çox çətin məsələlərdən biri idi. Çünki hasar hazırlamaq üçün burada kifayət qədər ağac yox idi. 1870-ci ildə 4 yerldi gənc  dayaq dirəklərdən  və onlar arasında çəkilən tikanlı məftillərdən hasar dizaynı fikirləşirlər. Tikanlı məftil sonradan panetləşdirilir və bu günə qədər o formada satılır. 
2.

5 Temmuz 2018 Perşembe

Toxuculuq, müdafiə, elektronika sənayesinə ilham mənbəyi olan canlılar

loading...
Quş tükləri yol nişanlarının rənglərinin dəyişilməsinə necə ilham mənbəyi olmuşdur?

Yarasalar yolları necə təhlükəsiz hala gətirirlər?

Heyvanların hər biri insanları heyrətləndirən bir çox yaradılış xüsusiyyətinə sahibdirlər.
Bəziləri suda hərəkət etmələrini təmin edən ən ideal (hidrodinamik) quruluşa sahib olduğu halda, bəziləri də bizim üçün olduqca yad olan hisslərdən istifadə edirlər. Bunların bir çoxu insanların ilk dəfə qarşılaşdıqları, daha doğrusu, yeni öyrəndikləri xüsusiyyətlərdir. Biomimetika elmi sayəsində kəşf etdiyimiz bu heyranedici xüsusiyyətlərin təqlid edilməsi ilə hazırlanan məhsulların gələcəkdə həyatımızda daha çox istifadə ediləcəyinə heç şübhə yoxdur.

Amerika müdafiə sənayesində əsil gürzələri nümunə götürür

Pit adlı çuxur orqanları olan, eyni zamanda, “pit viper” adlanan ilanlar “əsil gürzə ilanları”

Suyun möcüzəvi xüsusiyyətləri

loading...
Suyun termal xüsusiyyətləri canlılar üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bunlardan bir neçəsini nəzərdən keçirək: 

Məlum olan bütün mayelər temperatur aşağı düşdükcə sıxılır, həcmləri isə azalır. Həcm azaldıqca sıxlıq artır və beləcə, soyuq olan hissələr daha ağır hala gəlir. Buna görə mayenin bərk halı daha ağır olur. Amma su bildiyimiz bütün mayelərin əksinə, müəyyən bir istiliyə (+ 4°C-yə) düşənə qədər sıxılır, daha sonra birdən-birə genişlənməyə başlayır. Donduqda isə daha da genişlənir. Buna görə də suyun bərk halı maye halından daha yüngüldür. Yəni buz, əslində "normal" fizika qanunlarına görə suyun dibinə batmalı olduğu halda, üzərində üzür. 

Suyun bu xüsusiyyəti dəniz və okenlar üçün çox vacibdir. Əgər bu xüsusiyyət olmasa idi, yəni buz suyun üzərində üzməsə idi, dünyadakı suyun böyük hissəsi tamamilə donacaq, göllərdə və dənizlərdə həyat əlaməti qalmayacaqdı. 

Buz əridikdə və ya su buxarlandıqda ətrafdan istilik udulur. Bunun əksi baş verdikdə isə xaricə istilik verilir. Bu, "gizli istilik" (latent istilik) olaraq adlanır. Bütün mayelərin gizli istiliyi var. Ancaq suyun gizli istiliyi bildiyimiz bütün mayelərdən ən yüksəkdir. Bundan əlavə, suyun "istilik tutumu", yəni suyun istilik dərəcəsini artırmaq üçün lazım olan istilik miqdarı bildiyimiz digər mayelərin çoxundan yüksəkdir.

2 Haziran 2018 Cumartesi

İxtirası ilə NASA kosmik gəmilərini zəhərli qazlardan xilas edən azərbaycanlı kimyaçı

loading...
DOSYE - Muradov Nazim Qazax rayonunda anadan olub. Orta təhsilini tamamladıqdan sonra Bakıda Azərbaycan Dövlət Neft və Kimya institutunun (indiki ADNSU) Kimya texnologiyaları fakültəsində təhsil alaraq, kimyaçı mühəndis-texnoloq ixtisasına yiyələnmişdir. Ali təhsildən sonrakı 15 il ərzində Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Neft Kimya Prosesləri İnstitutunda işləyib.

 Namizədlik və doktorluq dissertasiyalarını Moskvada, SSRİ EA-nın Kimyəvi Fizika İnstitutunda müdafiə edib. Fiziki kimya üzrə elmlər doktoru alimlik dərəcəsini qazanıb. Elmi fəaliyyət sahəsi geniş olub - katalizin fundamental analizindən başlayaraq, ta irihəcmli bioistilik texnologiya qurğularının qurulmasına qədər.

 ABŞ-a gedən yol

 Alim 1990-cı ildən ABŞ-da yaşayır və işləyir. Həmin vaxt Azərbaycan hələ SSRİ-nin tərkibində idi. 1989-cu ildə Mayami Biçdə (Florida ştatı) Enerji və Ətraf mühitlə bağlı beynəlxalq konfrans keçirilib. Həmin konfransda Günəş enerjisindən istifadə nəticəsində hidrogeninin alınması haqqındakı məruzə ilə diqqəti çəkən alim az sonra Mərkəzi Florida Universitetinin Florida Günəş Enerjisi Mərkəzində işləməklə bağlı dəvət alır. Dəvəti qəbul edən Nazim Muradov artıq 27 ildir ki, həmin təşkilatda çalışır,  hidrogen energetikası üzrə qrup rəhbəridir.

İxtiralar, kəşflər və uğurlar

50 patentləşdirilmiş ixtiranın müəllifi və həmmüəliflərindəndir. İxtiralar əsasən dövrün ən prioritet mövzularından sayılan “Alternativ yanacaq” və ətraf mühitin təmizlənməsi ilə bağlıdır. Məsələn, dəniz səthinin neftdən təmizlənməsini, çirkli zavod tullantılarının zərərsizləşdirilməsi üçün Günəş enerjisindən istifadəni, dəniz suyundan hidrogen yanacağının, yaxud kənd təsərrüfatı tullantılarından bioyanacağın alınması metodları və s. Bəzi patentlər ABŞ və Yaponiya şirkətləri tərəfindən lisenziyalaşdırılıb.

Nazim Muradov və NASA

Nazim Muradovun rəhbərlik etdiyi alimlər qrupu NASA  kosmik proqram çərçivəsində hidrogeninin alınması və istifadə olunması ilə bağlı bir sıra elmi-araşdırma layihələri üzrə mühüm nailiyyətlər əldə edib. Məsələn, qrupun iştirakı ilə kiçik hidrogen (hidrogendən ABŞ kosmik proqramında geniş şəkildə istifadə olunur) sızıntılarının aşkarlanması üçün yeni sensor hazırlanıb.  Məlumdur ki, NASA kosmik proqramının həyata keçirilməsində hidrogen əsas yanacaq hesab olunur. Öz-özlüyündə təhlükəsiz, iysiz və dadsız hidrogen qazının sızıntısı çox böyük partlayışlara, dağıntıya səbəb ola bilir. Əgər sızıntı vaxtında aşkarlanmasa, nəticə faciəvi ola bilər. Xüsusilə əgər sızıntı kosmik gəminin qapalı məkanında baş verərsə. Mövcud elektron qurğular bu məsələdə işə yaramır. Çünki onlar özü də qığılcım mənbəyi olar və partlayış baş verə bilər. Sözügedən  hidrogen sensoru elektrikdən istifadə etmir və olduqca etibarlıdır. “Shuttle” kosmik gəmisinin havaya buraxılması zamanı uğurla sınaqdan keçirilən qurğuya görə Nazim Muradova və rəhbərlik etdiyi qrupun üzvlərinə  prestijli beynəlxalq “R&D100” mükafatı təqdim edilib. Bu mükafat il ərzində 100 ən yaxşı texnoloji kəşfə görə verilir və bəzən "İxtiraçıların Oskarı" adlandırılır. Hətta  bu texnologiya NASA tərəfindən “İlin ən yaxşı kommersiya texnologiyası” nominasiyası üzrə də birinci olub.

 Nazim Muradov hazırda ABŞ Müdafiə Nazirliyi tərəfindən maliyyələşdirilən elmi layihənin, həmçinin Qətərın Aparıcı Elmi Araşdırmalar Fondu tərəfindən maliyyələşdirilən sudan hidrogenin alınması üzrə layihənin elmi rəhbəridir.

 Azərbaycanlı alim dəfələrlə Tokio, Amsterdam, Madrid universitetlərində, həmçinin ARAMKO (Səudiyyə Ərəbistanı) şirkətində mühazirələr oxumaq üçün dəvətlər alıb.

 Professor Nazim Muradov ABŞ-nın Central Florida universitetində 20 ildən çoxdur ki, çalışan alimin bu gün də doğma Bakı ilə münasibətlərini qoruyub saxlayır.

O, ötən il Bakıda keçirilən “Kimya elmləri və texnologiyaları III Beynəlxalq Türk Dünyası” konfransında plenar məruzə ilə çıxış etmiş və xüsusi mükafata layiq görülüb. Görüşdə alimlər gələcək elmi araşdırmalarda daha sıx əməkdaşlıq edəcəklərini bildirdilər. 

Böyük azərbaycanlı kimyaçı, hazırda AMEA-nın Yusif Məmmədəliyev adına Neft və Kimya Prosesləri İnstitutunda çalışan akademik Musa Rüstəmovun yetirməsidir.
Mənbə: http://azedu.az

“Məşhur ixtiralar” – Dünyanı dəyişən cihazın - televizorun kəşfi - MARAQLI

loading...
        Ötən əsrin 20-ci illərində kəşf olunan, bəşəriyyəti demək olar ki yeni biçimdə tarazlayan, dəyişən televizor eyni vaxtda paralel olaraq bir neçə ölkədə aparılan axtarışlar nəticəsində  ərsəyə gələn bir ixtiradır. Ancaq  ingilis  alimi Con Loqie Bairdin bu sahədə gördüyü iş daha əhəmiyyətli sayılır. Belə ki, sonradan dünyanı dəyişən cihaza “televiser”  adını da məhz Baird verib.

        1898-ci ildə anadan olan Baird lap uşaq yaşlarında evlərinin arxasında neftlə işləyən generator quraşdırır və Şotlandiyanın Helesburq şəhərində gecə işığı yanan ilk evə sahib olur. 12 yaşında olarkən isə evdə balaca bir “telefon stansiyası”  yaradaraq dostlarıyla telefonla danışa bilirdi.

        Baird gənclik yaşanı çatanda televiziya ilə bağlı aparılan araşdırmalardan xəbərdar idi və gecə-gündüz bu sahədə çalışırdı.

        1925-ci ildə o, bəşəriyyətə yeni bir düzən gətirəcək cihazı nəhayət ki,

26 Nisan 2018 Perşembe

Yeni ixtiralar nümayiş olunub

loading...
 “İxtiraçılıq sahəsində nailiyyətlərə görə 5-ci Respublika Müsabiqəsi”nin qalibləri artıq məlumdur. Beynəlxalq Əqli Mülkiyyət günü münasibətilə keçirilən müsabiqə müasir elmi-texnoloji yeniliklərin bütün sahələrdə əmək məhsuldarlığına və rəqabət qabiliyyətliliyin yüksəldilməsinə xidmət edir. Müsabiqənin nəticələrinə əsasən, 73 ixtira patentindən 18-i ilk üç və həvəsləndirici yerlərə layiq görülüb.

Patent və Əmtəə nişanları mərkəzinin baş direktoru Günel Sevdimalıyevanın sözlərinə görə, hər il keçirilən müsabiqə ixtiraçılar arasında geniş populyarlıq qazanıb. İştirak etmək üçün müraciət edənlərin sayı ildən - ilə artır. Bu il Təşkilat Komitəsinə daxil olmuş ixtiralar üzrə patent sənədlər ötən müsabiqə ilə müqayisədə 2 dəfə çoxdur.

Tədbirə gənc ixtiraçılar da dəvət olunub. Onların ixtiraları da maraqla qarşılanıb.

Qeyd edək ki, “Kənd təsərrüfatı bitkilərinin toxumlarının səpinqabağı ozonlaşdırılması üsulu” və “Çirkab suların 

25 Nisan 2018 Çarşamba

Sizin heç vaxt görmədiyiniz 43 maraqlı tarixi şəkil - FOTO

loading...

Sizin heç vaxt görmədiyiniz 43 maraqlı tarixi şəkil FOTO


Sizə ən qəribə emosiyaları sınamaq üçün qəribə və dramatik şəkillər təqdim edirik. Hətta əgər siz onlardan hansınısa görmüsünüzsə onlara bir də baxmaq olar.