15 Mart 2020 Pazar

Elm dünyasını şoka salan qorxunc təcrübə - Vladimirin ikibaşlı itləri - FOTO

loading...
Bu gün müasir tibb ilə inkişaf edən transplantasiya sayəsində bir çox insanın həyatı xilas olur. Ancaq bu prosesin inkişafı çox çətin idi.
Milli.Az musavat.com-a istinadən bildirir ki, bir çox xəstə transplantasiya və ya orqan köçürülməsi ilə yenidən həyata tutunur. Bu gün milyonlarla insanın həyatını xilas edən bu prosesin öncüllərindən biri də rus alimi Vladimir Demixov idi.
Ancaq Vladimir Demixov bu sahədə insanlardan deyil, heyvanlardan istifadə edirdi.  Onun ən məşhur əsəri "cüt başlı it" idi.
1916-1998-ci illərdə yaşayan, elm sahəsində araşdırmalar aparan və bəzilərinə görə isə qorxunc təcrübələr edən Vladimir Demixovun həyatına və işinə nəzər salaq.
Qeyd: Məzmundakı bəzi şəkillər qorxunc ola bilər. Ürəyi zəif olanların həmin fotolara baxması məsləhət deyil.
Tarixin ən müvəffəqiyyətli cərrahlarından biri olan Demixov, orqan köçürülməsinin dahilərindən sayılırdı.
Ancaq sovet alimi ümumiyyətlə bu sahədəki işləri heyvanlar, xüsusilə də itlər üzərində aparırdı. 1916-1998-ci illər arasında yaşayan Vladimir Demixov 1930-1950-ci illərdə müxtəlif orqan nəqli tədqiqatları aparıb.
Təcrübələrinə köpəklər arasında transplantasiya etməklə başlayan Vladimir Demixov, 1954-cü ildə işini başqa bir müstəviyə keçirmək qərarına gəlmişdi.
Vladimir Demixov və komandası itlər arasında 1954-cü ildən etibarən tam 23 dəfə bir baş köçürməsini etməyə çalışmışdılar.
Komanda 1959-cu ildə 24-cü sınaqda uğur qazanmışdı. Əməliyyat 13 yanvar 1959-cu ildə Demixov tərəfindən Şərqi Almaniyada həyata keçirilmişdi.
Komandanın zəngin təcrübəsi sayəsində əməliyyat cəmi üç yarım saat davam etmişdi.
Milli.Az

Azərbaycanlı gənc dünyanın ən nüfuzlu universitetlərindən birinə qəbul oldu - Məzunu 88 min maaş alır

loading...
Jurnalist Şahvələd Çobanoğlunun oğlu Abutalıb Namazov dünyanın ən nüfuzlu universitetlərindən birinə Massachusetts İnstitute of Technology (MİT) Computer Science ixtisasına qəbul olub. 
Milli.Az bildirir ki, bu barədə məlumatı iqtisadi ekspert Qubad İbadoğlu şəxsi Facebook hesabında paylaşıb.
Q.İbadoğlu bildirib ki, sözügedən təhsil ocağını bitirən məzunlar üçün başlanğıc əmək haqqı 88200 dollardır:
"MİT Massachusetts ştatının Boston ərazisinin Kembric şəhərində yerləşən kiçik özəl məktəbdir. Bakalavr tələbələrinin sayı 4510 nəfərdir. Bu universitetdə təhsil haqqı 53,790 dollardır. Qəbul olunma dərəcəsi 7 faizdir. Kompyuter elmləri, Mexaniki mühəndislik və Riyaziyyat ən populyar ixtisasıdır. Tələbələrinin Universiteti bitirmə faizi 94-dür. Bu Universiteti bitirən məzunlar üçün başlanğıc əmək haqqı 88200 dollardır. ABŞ-ın 1 nömrəli kompyuter elmləri məktəbi bu institut hesab olunur. MIT Quacquarelli Symonds (QS) 2019-20-ci il reytinqində dünya üzrə 1-ci, Times Higher Education 2020 reytinqində dünya üzrə 5-ci yerdədir".
Xatırladaq ki, Abulatıb bu ilin yanvar ayında Qazaxıstanın Almatı şəhərində keçirilən 16-cı Beynəlxalq Jautikov Olimpiadasında (IZhO) informatika fənni üzrə Azərbaycan məktəbliləri arasında yeganə qızıl medalı qazanmışdı.
Milli.Az

Ağıllı eynəklər smartfonları əvəz edəcək mi?

loading...
Simsiz rabitənin inkişafı və tədqiqi üzrə Amerika şirkətinin prezidenti Kristiano Amon yaxın gələcəkdə insanların gündəlik həyatlarında mühüm yer tutan smartfonların keçmişdə qalacağını qeyd edib.
Hazırda ən böyük texnologiya şirkətləri mümkün qədər rahat və işlək olan real cihazlar üzərində çalışırlar.
Yeni qurğu "ağıllı" eynəklərin bir növü olacaq. 5G kommersiya şəbəkələri bu eynəklərin inkişafına təkan verəcək. Nəticədə bu qurğular insanlar arasında ünsiyyət üçün əsas vasitəyə çevrilərək smartfonlarla əlaqəli olan digər funksiyaları yerinə yetirəcək. Çox güman ki, bu cihaz virtual reallıq dəbilqələrini də əvəz edəcək.
AR və VR eynəkləri ölçülərinə görə çox böyük olmayacağına görə onlardan istifadə etmək adi eynəklərlə müqayisədə daha sadə olacaq.
Ümumiyyətlə, smartfonları əvəz edən "ağıllı" eynəklər istifadəçilər qarşısında yeni imkanlar açacaq.
Milli.Az

12 Mart 2020 Perşembe

Fiziklər yeni hissəciklər sürətləndiricisinin yaradılması sahəsində inqilab ediblər

loading...

20 illik tədqiqatlar nəticəsində yüzlərlə alimdən ibarət beynəlxalq komanda ilk dəfə myuonların (saniyənin iki milyonda biri qədər mövcud olan, daimi olmayan elementar zərrəciklər) ionlaşdırılmış soyudulmasını müvəffəqiyyətlə nümayiş etdiriblər.

“Bu nailiyyət xüsusilə əhəmiyyətlidir və o, Böyük Adron Kollayderini əvəz edəcək lepton kollayderinin hazırlanması paradiqmasını dəyişdirə bilər”, – professor Mozes Çun deyib.

hightech.plus saytının məlumatına görə, kəşf bütün dünya üzrə bir çox alimlərin səylərini birləşdirdiyi MICE yüksək enerjilər fizikası sınaqları çərçivəsində baş tutub. Tədqiqatçılar myuon sürətləndiricilərin qurulmasına gedən yolda mühüm məsələlərdən birini həll edərək, myuonların ionlaşdırılmış soyudulmasına nail olublar.

Böyük Adron Kollayderini əvəz edəcək yeni myuon sürətləndiricisi fundamental səviyyədə materiyanın nədən ibarət olduğunu anlamağa imkan verəcək.

20 Kasım 2019 Çarşamba

Akif Süleymanov yataqxananın açılışında iştirak edib və otaqların açarlarını tələbələrə təqdim edib

loading...
Bu gün UTECA tələbələrinin bir qismi yataqxanaya yerləşdirilib. Rektor, professor Akif Süleymanov yataqxananın açılışında iştirak edib və otaqların açarlarını tələbələrə təqdim edib. Yeni yaradılan şəraitlə tanışlıq zamanı rektor tələbələrə yataqxana qaydalarına əməl etməyi, dərslərə daha ciddi hazırlaşmağı tövsiyə edib.

Azərbaycan Texnologiya Universitetinin 1000 tələbəlik yataqxanası iki korpusdan ibarətdir. Onlardan biri 1981, digəri isə 1989-cu ildə inşa edilərək istifadəyə verilib. 1993-cü ildən hər iki binada məcburi köçkünlər məskunlaşıb. 2013-cü ildə məcburi köçkünlər onlar üçün salınan yeni yaşayış massivinə köçürülüb.

Uzun zaman istifadəyə yararsız qalan yataqxananın bir hissəsi Texnologiya Universitetinin daxili imkanları hesabına bərpa edilib. Hər iki binanın dam örtüyü yenilənib, bir mərtəbədə əsaslı təmir və yenindənqurma işləri aparılıb. Burada tələbələrin rahatlığı üçün hər cür şərait yaradılıb. Otaqlar zəruri məişət avadanlıqları, istilik sistemi ilə təmin olunub. Yataqxananın həyətində yeni yaşıllıq zonası salınıb. Ərazidə futbol meydançasının qurulması da planlaşdırılır.
Qeyd edək ki,

12 Kasım 2019 Salı

Qarabağ Azərbaycandır! adlı bilik yarışının qalibləri mükafatlandırılıb

loading...
        Azərbaycan Texnologiya Universiteti və Gəncə Intellectual School-un təşkilatçılığı ilə şagirdlər üçün təşkil olunmuş “Qarabağ Azərbaycandır!” adlı bilik yarışının qalibləri mükafatlandırılıb. Bu münasibətlə ilk onluğa düşən şagirdlərin valideyn və müəllimləri UTECA-ya toplaşıb.
        UTECA-nın rektoru, professor Akif Süleymanov qalibləri təbrik edərək onlara dərslərində müvəfəqiyyətlər arzulayıb. Gələcəkdə ali təhsil almağı, düzgün analiz apararaq istədikləri peşəyə yiyələnməyi tövsiyə edib.
        Layihə rəhbəri Teymur Əliyev çıxışında bildirib ki, yarışı keçirməkdə əsas məqsəd dövlətçilik ənənələrinə və eyni zamanda  Ümummilli lider Heydər Əliyev idealoyasına sadiq gənclər yetişdirməkdir.
        Bilik yarışı Prezident İllham Əliyevin Soçidəki tarixi çıxışına istinadən həsr edilmişdir. 568 şagirdin iştirak etdiyi intellektual yarışın qaliblərinə müxtəlif hədiyyələr, diplomlar, valideynlərinə isə təşəkkürnamələr verilmişdir.

20 Eylül 2019 Cuma

Astronomlar ən ağır neytron ulduzu müəyyən ediblər

loading...
         Ağ cırtdan ulduzun ətrafında fırlanan “J0740+6620” obyekti ən ağır neytron ulduz hesab olunub. Astronomlar bildiriblər ki, onun çəkisi Günəşdən 2,17 dəfə ağırdır. Alimlər hesab edirlər ki, yeni kəşf bu ağırlıqda neytron ulduzların qara dəliyə çevrilməsi nəzəriyyəsini alt-üst edib.
        AZƏRTAC “Nature Astronomy” jurnalına istinadla xəbər verir ki, “J0740+6620” obyektinin diametri 30 kilometrə yaxın olsa da, bu neytron ulduzun çəkisi 4,32 * 1030 kiloqramdır. O, Günəşdən iki dəfə, Yer kürəsindən isə 722 dəfə ağırdır. Bu obyekt istilik-nüvə enerjisindən məhrum olan və yalnız öz daxili istilik enerjisi hesabına işıq saçan ağ cırtdan ulduzun ətrafında fırlanır. Bu ikili sistemdən Yer kürəsinə işıq isə 4600 işıq ili müddətində çatır, yəni aradakı məsafə 43,52 * 1015 kilometrdir.
Astronomlar neytron ulduzunun çəkisini “Şapiro gecikdirməsi” adlanan metodla hesablayıblar. Bu effekt ondan ibarətdir ki,

29 Ağustos 2019 Perşembe

Süni intellektin labüd hegemonluğu: Təbii dil ünsiyyət vasitəsi olmayacaq

loading...
         Sürətlə dəyişən dünyamız, modern düşüncə, intellektual bilik, nanotexnoloji yeniliklər bizi meqadəyişmələr və çevrilmələr erasına qovuşdurub.
        Artıq müasir dünya real fikir, real ideya və fəlsəfə ilə yaşayır. İnsanlar azad yaşamaq, nikbin olmaq istəyirlər. Onun ədəbiyyatı, incəsənəti, mədəniyyəti də qəm-kədərdən uzaqlaşmaq missiyasını yerinə yetirməyə çalışır.
        Dövrlə, zamanla ayaqlaşmaq istəyən yaradıcı insan realist və ayıq-sayıq, fəlsəfi düşüncə tərzi sağlam, intellektual səviyyəsi isə yüksək olmalıdır.
        Lakin cəmiyyətin böyük bir qismi bu dəyişmələrə, elmi-texniki yeniliklərə adekvat ola bilmir. Çünki dəyişikliklər elə böyük sürətlə baş verir ki, hər beşillik və onilliklər arasında texnoloji inkişaf baxımdan böyük bir "kanyon" yaranır. Bəşər övladı isə bu yeniliklərə hazır olmadıqda, bu inkişafın bir hissəsinə çevrilmədikdə böyük problemlər baş verir. Buna görə də insan düşüncə olaraq, ideya olaraq daim yenilənməli, özünü "refreş" eləməlidir.
        Dünya artıq yaratmaq bəhsində, kəşf etmək arzusunda, məntiqi, rasional düşüncənin təməlində yüksəlir.
        Süni intellekt sistemləri, nüvə fizikası, nanotexnologiyalar, biometriya, informasiya texnologiyaları, riyazi modelləşdirmə, molekulyar biologiya, gen mühəndisliyi, biotibb, o cümlədən, humanitar və ictimai elmi istiqamətlər üzrə fundamental və tətbiqi tədqiqatlar yüksək səviyyədə inkişaf dinamikası içindədir. Süni intellekt həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib, ona hakim kəsilib.
        Texnologiya ilə dəyişən insan - post-insan yaratdığı süni intellektlə durmadan inkişaf edir. Kiber-bio-texno inqilablar dalğası insanın mexaniki qurğu ilə birləşməsi - "cyborg" yaratmaq tendensiyasını ortaya qoyub (İngilis dilində "cyberneticorganism" sözlərinin qısaldılmış formasından düzəlib. Neil Harbisson ilk rəsmi Siborqdur). Gen dəyişikliyi üzrə yeni texnologiyalar yaradılıb: CRISPR/Cas9. Yəni insan artıq DNT-sinin əsiri deyil.
        Bəs bu və ya digər meqadəyişmələr ünsiyyət vasitəsi kimi dilə necə təsir edir və edəcək?

17 Ağustos 2019 Cumartesi

Yapon alimlərinin son kəşfi - insanlar üçün quyruq!

loading...
Yapon ixtiraçıları minlərlə il əvvəl yoxa çıxmış quyruğu insanlara qaytarmağa qərar veriblər. O, əvvəlcə dizayn məktəbinin tələbələri tərəfindən yaradılsa da,  alimlər tərəfindən tamamlanıb.
AzEdu.az TED.az-a istinadən xəbər verir ki, quyruq insan embrionun inkişafının ilk və ikinci ayında mövcud olur, lakin üçüncü ayda yox olur.  

Yaradılmış konstruksiya balansı saxlamağa kömək edir, quyruq özü isə saat kəfkiri kimi fəaliyyət göstərir. Bu səbəbdən, insan bir tərəfə əyilən zaman, o, əksinə hərəkət edir. Bu da tarazlığı saxlamağa kömək edir.
Bu kəşf ağırlıqları qaldıran işçilər, yaşlı insanlar və müxtəlif xəsarətlər alan xəstələr üçün faydalı ola bilər. Üstəlik, quyruqdan video oyunlarda istifadə etmək və onun köməyi ilə duyğuları ifadə etmək mümkündür. 
Robot-quyruq konstruksiyasında dörd süni əzələdən istifadə edilir. Cihazın özü kəmər üzərində quraşdırılır və uzaqdan idarə olunur. Sıxılmış hava səkkiz istiqamətdə hərəkət etməyə kömək edir. Yapon mütəxəssisləri hesab edirlər ki, bu inkişafı protezin yeni növü hesab etmək olar.

Alimlər aspirinin yeni faydalarını müəyyənləşdirdi

loading...
Aspirinin xərçəng xəstələrinə müsbət təsiri birmənalı qarşılanmır. Rusiyada xüsusən süd vəzi xərçəngi xəstələrinə aspirin təyin olunması Avropa onkoloqları tərəfindən şübhə ilə qarşılanırdı. 


Amerika tibb universitetlərinin bir neçə tədqiqatı aspirinin xərçəngdə təsiri barədə idi.

AzEdu.az  medicina.az-a istinadən bildirir ki, artıq elmi işlərin nəticələri Canser dərgisində elan edilib.


Belə ki, öncəki tədqaiqatlar göstərmişdi ki, aspirin qəbul etmək qadınlarda süd vəzi xərçəngini azaldır, əgər artıq onkoloji xəstədirsə, sağqalmaq və müalicə effektini artırır. Alimlər dərmanın güclü iltihab əleyhinə təsirini asetilsalisil turşusunda görürdülər. 

Lakin heç də bütün xəstələrə aspirin müsbət təsir etmir, elə qadınlar var ki, əksinə aspirin şişi daha da aqressiv edib.

Alimlər hesab edir ki, dərmanın belə təsir göstərməsi genetik amillərlə bağlıdır.

Bunu sübut etmək üçün,

Amerikalı alimdən yenilik: Bu qidalar onkoloji xəstəliklərin inkişaf riskini azaldır

loading...
Tanınmış amerikalı həkim, alim, Angiogenez Assosiasiyasının yaradıcısı Vilyam Linin işləyib hazırladığı qidalanma sisteminin köməyi ilə onkoloji xəstəliklərin inkişaf riskini azaltmaq mümkündür.

AzEdu.az xəbər verir ki, Li onkologiya ilə mübarizədə ən effektli vasitə ərzaq məhsullarını hesab edir. Buraya xeyli növ meyvə, tərəvəz, daha sonra ağartı məhsullarından və tərəvəzlərdən hazırlanmış yeməklər daxildir.

Li özünün “xərçəngə qarşı pəhriz”ini “Eat to Beat Disease: The New Science of How Your Body Can Heal Itself” (“Xəstəliyə qalib gəlməkdən ötrü yeyin: sizin bədəninizin özünü necə sağaltması barədə yeni elm”) adlı kitabında təqdim edib.

Müəllif əsasən tərkibində faydalı minerallar, o cümlədən orqanizmdə mutasiya prosesini dayandıran likopinin olduğu pomidoru; həmçinin xeyli faydalı xüsusiyyətlərə malik olan turş kələmi; soyanı, giləmeyvələri və yaşıl çayı əsas tərəvəz hesab edir.

Li öz pəhrizində yoqurta və kimçiyə - Koreya ədviyyatları qatılmış, əsasən Pekin kələmindən hazırlanan Koreya yeməyinə xüsusi yer ayırıb.

Bundan başqa, Li

16 Ağustos 2019 Cuma

“Xəyalət-maneken” kosmosda radiasiyanı ölçəcək

loading...
Alimlərin hazırladıqları yeni “xəyalət-maneken” kosmosda radiasiyanı ölçəcək. AZƏRTACTASS informasiya agentliyinə istinadla xəbər verir ki, bu həssas maneken 2022-ci ildə Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya göndəriləcək.
Rusiyanın Tibbi-Bioloji Problemlər İnstitutu kosmik uçuşların radiasiya təhlükəsizliyi şöbəsinin müdiri Vyaçeslav Şurşakov bildirib ki, hazırda orbitdə “kürəşəkilli” maneken var. O əlavə edib: “Həmin maneken 2004-cü ildən orbitdədir və bu, bur rekorddur. Dünyanın heç bir ölkəsində bu cür uzunmüddətli eksperiment aparılmayıb. “Xəyalət-manekenin” xüsusi dozimetr kanalları var, biz radiasiyanı ölçən bu cihazları Yerə qaytarırıq və onları başqaları ilə əvəz edirik”.
“Xəyalət-maneken” kosmosda olan radiasiyanın insan orqanizminə təsirini tədqiq edir. O, insan bədəninin radiasiyanı udduğu həcmdə həssas olan materialla təmin edilib. Manekenin daxilində ötürücülər və dozimetrlər quraşdırılıb. Bu cihazlar vasitəsilə kosmik radiasiyanın insan orqanizminə təsirinin təhlükəli həddini dəqiq ölçmək mümkündür.

12 Ağustos 2019 Pazartesi

ABŞ və Çin alimləri möhkəm və sürətli “robot-tarakan” hazırlayıblar

loading...
ABŞ və Çin alimləri yumşaq materialdan möhkəm və sürətlə hərəkət edən kiçik robot hazırlayıblar. AZƏRTAC Sinxua agentliyinə istinadla xəbər verir ki, bu miniatür robot tarakanın fiziki xarakteristikaları əsasında düzəldilib.
“Robot-tarakan”ı ABŞ-ın Kaliforniyadakı Berkli, Çinin Sinxua (Pekin) və Pekin Aerokosmik universitetlərinin alimləri birgə hazırlayıblar. Onun uzunluğu cəmi 1,5 santimetr, eni isə 1 santimetrdir. Çox cəld hərəkət edən bu robot saniyədə 30 santimetr məsafə qət edir. Layihənin müəlliflərindən biri Çjan Min bildirib ki, robot kağız səhifəsinə bənzəyir və yükqaldırma, yoxuşa qalxma qabiliyyətinə malikdir. Onun üzərinə 60 kiloqram çəkisi olan insan da çıxa bilər.
Bu yumşaq, eyni zamanda, bərk robotun əvvəlki sələflərindən başlıca fərqi onun hazırlanmasında istifadə olunan material və texnologiyalardır. Alimlər bildirirlər ki, çox yumşaq olan robot cəld hərəkət edə bilmir, çox bərk olduqda isə möhkəmliyini itirir. Bu parametrləri nəzərə alan tədqiqatçılar “qızıl orta”nı tapa biliblər. Belə ki, yumşaq struktura malik olan robot unikal texnologiyaların sayəsində həm möhkəm, həm də sürətli mexaniki tarakana çevrilib.
Layihənin müəllifləri qeyd ediblər ki, bu robotlardan qəza-xilasetmə işlərində, boru kəmərlərinin tikintisində, ətraf mühitin monitorinqində, klinik əməliyyatda istifadə etmək olar. Məsələn, “robot-tarakan” mühəndislərə aviasiya motorlarını sökmədən təmir etməkdə kömək edə bilər. Lakin, onların fikrincə, geniş sahələrdə istifadəsindən əvvəl robotun konstruksiyası daha da təkmilləşdirilməlidir.