15 Ocak 2019 Salı

Kainatımızın əkizi var - Paralel dünyada vaxt əks istiqamətdə axır

loading...






Bizim kainatımız zaman ölçüsü oxu ilə Böyük Partlayışın baş verdiyi andan
tərs istiqamətdə hərəkət edən və anti-materiyadan qurulan paralel dünyanın bir "güzgüsü" ola bilər.
İxtiralar.com BBC-yə istinadən xəbər verir ki, Kanadanın Nəzəri Fizika İnstitutu alimlərinin təklif etdiyi bu inqilabi nəzəriyyə fantastik görünsə də, müasir elmdə izahı tapılmayan bir neçə paradoksu həll etməyə imkan edir.
Yeni modelə görə, Böyük Partlayış zamanı iki "simmetrik" kainat əmələ gəlib. Biri - bizim yaşadığımız kainatdır, burada vaxt gələcəyə doğru axır, "güzgü təzviri" olan digər kainatda isə vaxt geriyə, keçmişə axır, başqa sözlə, biz gələçəyə irəliləyirik, əkiz kainat isə - keçmişə.
Kanadalı fiziklər yeni nəzəriyyənin bir çox detallarını hələ dəqiqləşdirməlidirlər, buna baxmayaraq, onların hesablamalarında hansısa bir ciddi ziddiyyət aşkar edilmədiyindən, kanadalıların məqaləsi Amerika Fizika Cəmiyyətinin elmi jurnalında dərc olunub.
Hazırda qüvvədə olan nəzəriyyəyə əsasən, bizim kainatımız - fəza, zaman və kütlə/enerji - Böyük Partlayış nəticəsində yaranaraq o andan bəri artıq 14 milyard ildir ki, genişlənməkdə və soyumaqda davam edir.
Kainatın xüsusiyyətlərini və təkamül modelini Eynşteynin Ümumi nisbilik nəzəriyyəsi və Standart Modelə əsaslanan kosmologiya elmi öyrənir.
Lakin bu nəzəriyyələrdən heç biri,

14 Ocak 2019 Pazartesi

Məşhur nobel mükafatçısı fəxri adlardan məhrum edildi - SƏBƏB

loading...
ABŞ-da onkologiya, neyrobiologiya, bitki genetikası, genomika və bioinformatika sahəsində tədqiqatlarla məşğul olan “Cold Spring Harbor” laboratoriyası Nobel mükafatı laureatı, DNT-ni kəşf etmiş bioloq Ceyms Uotsonu fəxri adlardan məhrum edib.
Eurasia Diary “RİA Novosti”yə istinadla xəbər verir ki, alimin fəxri adlardan məhrum edilməsinə səbəb onun müxtəlif irqlərin nümayəndələrinin intellektual qabiliyyətlərinin qeyri-bərabər olması barədə söylədikləri olub.

Bildirilir ki, 90 yaşlı professor PBS teleşirkətinin çəkdiyi, yanvarın 2-də efirə çıxmış sənədli filmdə dediyi sözlər “Cold Spring Harbor” laboratoriyasının əməkdaşlarını hiddətləndirib. Onlar bildiriblər ki, doktor Uotsonun söylədikləri pislənilməyə layiqdir, bu fikirlər elmi dəlillərlə təsdiq edilmir və “laboratoriyanın mövqeyini əks etdirmir”.
Nəticədə Ceyms Uotson fəxri qəyyum, Oliver Qreys adına əməkdar professor və əməkdar rəhbər adlarından məhrum edilib.
Ceyms Uotson müasir biologiyanın və genetikanın banilərindən biri hesab edilir. 1953-cü ildə o, iki həmkarı ilə birlikdə DNT molekulunun quruluşunu kəşf edib. Bu kəşfə görə 1962-ci ildə həmin alimlər fiziologiya və təbabət sahəsində Nobel mükafatına layiq görülüblər.

13 Ocak 2019 Pazar

Ötən ilin kəşfləri

loading...
1. Vücudumuzda yeni bir orqan kəşf edildi. Araşdırmalara görə dərimizdə bağ toxumaları içi maye ilə dolu bölmələrdən yaranır. Bunlar, ağciyər, mədə, damarlar da olmaqla bir neçə daxili orqanımızı da əhatə edərək bir şəbəkə yaradır. Elm adamları bunun xüsusi bir orqan olduğu qənaətinə gəldilər və ona İnterstitium adını verdilər.

2. İndiyədək uşaqlara mitoxondrial DNT - nin analarından keçdiyi düşünülürdü. Lakin, son aylarda edilən araşdırmada mitoxondrial DNT - nin 40 faizinin atadan keçdiyi sübut edildi.

3. Amerikanın Alabama universitetində aparılan araşdırma nəticəsində beyində yaşayan bağırsaq bakteriyalarına rast gəlindi. Bu beyinlə bağırsaqlar arasındakı bağlantının yeni bir sübutu olmaqla yanaşı, həm də insanların iştahına və əhval-ruhiyyəsinə təsir edən daha bir faktorun kəşfi deməkdir. Milli.Az yasilelm.com-a istinadən bildirir ki, bu çox önəmli kəşf idi, çünki daha çox şizofren insanlarda rast gəlinir bu hala. Qeyd edim ki, şizofreniya hələ də səbəbi tam bilinməyən bir xəstəlikdir.

4. İfrazatımızda mikro ölçüdə plastik çöplər varmış. Təcrübə səkkiz ölkədə keçirildi və bütün insanların ifrazatında plastik maddələrin olduğu üzə çıxdı. Bu isə istər-istəməz insana yediyimiz yeməklərin həqiqi ərzaq yoxsa xüsusi laboratoriyalarda hazırlanmış maddələr olduğunu sorğuladır

5. Fransız elm insanlarının etdiyi 20 illik tədqiqat nəticəsində alın qırışıqlarının ürək xəstəliklərinin bir işarəsi olduğu sübut olundu. Aparılan araşdırmaya görə qaşların üst hissəsində yer alan dərin qırışları olan adamların kardiyovasküler xəstəliklərə tutulma riski 10 dəfə daha çoxdur.

6.

Dünya maddiyatçı alimlərin nəzərinə görə necə yaranmışdır?

loading...
Dünyanın necə yaranması uzun illər boyu alimləri düşündürən ən mühüm
mövzulardan olmuşdur. Quran bir çox ayəsində bu mühüm mövzuya işarə etmişdir. Astronomiya ilə məşğul olan alimlər də bu haqda öz nəzərlərini bəyan etmişdilər.

İxtiralar.com deyerler.org-a istinadən bildirir ki, alimləri ən çox düşündürən ayələrdən biri budur: "(Yerin yaradılışından) sonra (Allahın qəti iradəsi, əsas maddəsi) tüstü olan göyə yönəldi. Beləliklə ona və yerə buyurdu: "İstər-istəməz (vücuda) gəlin!". (Allah qəti iradə ilə həmin tüstünün göylər olmasını, yerin isə bərəkətli olmasını və həmin qidaları hazırlamasını istədi). O ikisi (özlərinin halları və zatı məğlubiyyətlə) dedilər: "İstəyərək gəldik"". ("Fussilət" 11).

Dünyanın yaranması ilə bağlı bir neçə nəzər vardır ki, onlarla tanış olaq.

1. Böyük partlayış nəzəriyyəsi. Bu nəzəriyyə 1900-ci ildə təklif olunmuşdur. İndiyə qədər də bu nəzəriyyənin tərəfdarları vardır. Bu nəzəriyyəyə görə dünyada olan bütün maddə və enerjilər kiçik bir nöqtədə qərar tuturdular. Bu kiçik nöqtədə enerji partlaması baş verir və nəticədə ondan ayrılan maddələr işıq sürəti ilə hər tərəfə yayılır. Bir müddət sonra isə maddə enerji ilə birləşir və bu günki dünyanı meydana gətirirlər. Bu nəzəriyyənin tərəfdarları bu fikirdədir ki, həmin partlayışın təsiri hələ də davam etməkdədir və bu səbəbdən ulduzlar və planetlər hərəkət edir. Bu nəzəriyyə Edwin Hubblenin nəzəriyyəsidir.

2.

Dünyanın ən böyük elmi laboratoriyası haqqında ilginc faktlar - Kosmonavtların tükürpədici etirafları

loading...
 Bir kosmonavtın dilindən: “Səhər yuxudan oyanıb, stansiyaya yenidən yollanmaq  şansım olsaydı, bir daha gedərdim. Bura o qədər möhtəşəm yerdir ki...”

Futbol stadionu böyüklüyündə olan Beynəlxalq Kosmik Stansiya, bugünə qədər insanların inşa etdiyi ən mükəmməl mühəndislik layihəsi hesab olunur. O, başımızın üzərində 28 km/saat sürətlə hərəkət edir.

Kosmik Stansiyanın mövcudluğu insanların Marsa gedə bilməsi üçün atılan vacib addımlardan biridir.

Eurasia Diary “National Geographic” kanalına istinadən, dünyanın ən böyük və ən bahalı elmi laboratoriyası barədə yazını diqqətə çatdırır:

7/24 Beynəlxalq Kosmik Stansiya

Nəhəng mühəndislik abidəsi Yer planetindən 400 km məsafədə yerləşir. Uzunluğu 108, eni 73 metrdir. Böyük elm laboratoriyasını kosmosa yerləşdirmək üçün Amerika, Rusiya, Avropa, Kanada və Yaponiyanın kosmik agentliklərinin mütəxəssisləri işə cəlb olunub. Hər parça kosmosa aparılmamışdan öncə dünyada dizayn edilərək inşa edilib. Hissəciklər kosmosda nə az nə çox, düz 10 ilə birləşdirilib.

Kosmik stansiyaya səyahət o qədər də asan deyil. Kosmonavtları  rusların “Soyuz” adlandırdıqları  kosmik aparatla 48 saatlıq səyahət gözləyir. Bu müddətdən sonra aparat kosmik stansiyanın 400 metr yaxınlığına çatır. Stansiya 6 ev böyüklüyündədir və 6  kosmonavtın yaşaması üçün dizayn olunub. Bura göndərilən hər insanın stansiyada qalma müddəti ən çox 6 aydır.

Kosmonavtlar sıfır cazibə qüvvəsində yaşamağı öyrənməyə məcburdurlar. Cazibə qüvvəsinin yoxluğu 360 dərəcəlik iş imkanı yaradır. Onlar divarda, yerdə, hətta  tavanda da işləyə bilərlər.

NASA-dan qiymətli kəşf

loading...
NASA Yer kürəsindən 226 işıq ili uzaqlıqda olan və Yerdən iki dəfə böyük olan planet kəşf etdiyini bəyan edib.
Eurasia Diary xəbər verir ki, üzərində su olduğu təxmin edilən planetə K2-288Bb adı verilib.
Kepler kosmik teleskopu tərəfindən kəşf edilən planetdə həyatın olması ehtimal edilir.

5 Ocak 2019 Cumartesi

Bu il üç dəfə Günəş tutulması baş verəcək - VİDEO

loading...
Bu il üç dəfə Günəş tutulması baş verəcək.
Eurasia Diary xəbər verir ki, bu barədə AZƏRTAC-a məlumat verən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının N.Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası direktorunun müavini, fizika üzrə fəlsəfə doktoru Xıdır Mikayılov deyib ki, bunlardan biri qismən, biri tam, digəri isə halqavarı olacaq.
İlk Günəş tutulması qismən olacaq və yanvarın 6-na təsadüf edəcək. Qismən Günəş tutulması yerli vaxtla saat 03:34-də başlayacaq və 07:49-da başa çatacaq. Günəş tutulması Şimal-Şərqi Asiya, Sakit okeanının şimal hissəsi - Vladivostok, İrkutsk, Maqadan, Ulan-Bator, Pekin və digər ərazilərdən aydın görünəcək.
İkinci Günəş tutulması isə iyulun 2-3-də baş verəcək. Bu dəfə Günəş tam tutulacaq və iyulun 2-də saat 20:55-07:01-dək, iyulun 3-də isə 00:44-dən 01.02-dək davam edəcək. Təbiət hadisəsi Sakit okeanın cənub hissəsində və Cənubi Amerikada izlənə biləcək. 
Üçüncü Günəş tutulması isə halqavarı olacaq. Dekabrın 26-da saat 06:30-dan 12:06-dək baş verəcək Günəş tutulması Asiya-Avstraliya, Səudiyyə Ərəbistanı, Hindistan və digər ərazilərdən görünəcək.
"Hər üç hadisəni Azərbaycanda 08:03-dən 08:52-dək səhər tezdən Günəş doğan ərəfədə üfüqə yaxın yerdə izləmək olacaq", - deyə Xıdır Mikayılov bildirib.

Çin insanlıq tarixində ilkə imza atdı

loading...
Çinin “Çanye-4” aparatı Ayın görünməyən tərəfinə uğurlu eniş edib.

Eurasia Diary xəbər verir ki, bu barədə Çin Mərkəzi Televiziyası məlumat yayıb.

“3 yanvar Çin vaxtı ilə saat 10:26-da “Çanye-4” aparatı Ayın görünməyən tərəfinə uğurlu eniş edib”, - məlumatda qeyd olunub.

Qeyd edək ki, bu, insanlıq tarixində Ayın görünməyən tərəfinə edilən ilk yumşaq enişdir

Mikrobu ilk tapan, İstanbulu fəth edən Şərq alimi

loading...
Ağşəmsəddin 1390-cı ildə Dəməşqdə dünyaya gəlib. Tam adı Məmməd Şəmsəddin bin Həmzədir. Saçının və saqqalının ağ olması və ağ paltarlar geyinməsinə görə "Ağ Şeyx" və ya "Ağşəmsəddin" adları ilə məşhur olub. Ata tərəfindən birinci xəlifə Əbu Bəkrin soyundan olan Ağşəmsəddin ilk təhsilini atasından alıb. 7 yaşındaykən Quran hafizi olub və ailəsiylə birlikdə Türkiyənin indiki Amasiya vilayətinin Çorum-Osmancık qəzasının Sarpın qovaq kəndinə köçüb. Atasının vəfatından sonra Amasiya və Osmancık mədrəsələrində təhsilini tamamlayan Ağşəmsəddin müdərrislik titulu alıb və Osmancık mədrəsəsində dərs deməyə başlayıb. Ağşəmsəddin həmçinin təbabətə və əczaçılığa həvəskar olduğu üçün tibb elmini öyrənib.

Qərbi Qərb edən Şərq alimləri

Eurasia Diary faktxeber.com-a istinadən bildirir ki, öz təhsili ilə qane olmayan Ağşəmsəddin irfan təhsili üçün müdərrisliyi və mədrəsəni tərk edir. Sufiliyə olan marağına görə, Ağşəmsəddin əvvəlcə İrana səfər edir, amma ümid etdiyini tapmadığı üçün yenidən Anadoluya dönmək məcburiyyətində qalır. Anadoluda isə Ağşəmsəddinə Ankarada yerləşən Hacı Bayram Vəlini tövsiyə edirlər və belə deyirdilər:

"Əldə etdiyin bu zahiri elmini məna elmilə, biliyini eşqlə, ağıl vergisini ürək və könül vergisi ilə tamamlamağın lazımdır. Bu da təkbaşına mümkün deyil. Sənə ustad lazımdır. Ankarada Hacı Bayram Vəli ilə tanış ol, o səni tamamlasın. Siz bu dünyaya lazım olan insansınız."

Parkinson xəstəliyindən əziyyət çəkən Razi tələbələrinə nə dedi?

2018-ci ilin dünyanı dəyişdirəcək ixtiraları - SİYAHI

loading...
İxtiralar.com fins.az-a istinadən 2018-ci ilin ən yaxşı elmi tədqiqatlarından ibarət top-onluğu təqdim edir.

Çin makakalarla yeni təcrübə aparır

İki səkkiz aylıq meymun sayəsində klonlaşdırma mövzusu yenidən aktuallıq qazanıb. Yanvarın 24-ü Çjun Çjun və Hua Hua adlı iki dişi makakanın dünyaya gəlməsi haqqında məlumat verilib. Meymunların adlarını birləşdirəndə (Çjunhua) “Çin xalqı” söz birləşməsi alınır. Məhz bu ölkədə elm sahəsində (ən azından etik baxımdan) ən mütərəqqi addımlar həyata keçirilib. Qərbdə bir çox laboratoriya bu texnikadan imtina edib. Gövdə hüceyrələrinin əldə edilməsi üçün daha sadə üsullar var. Ancaq Şanxay alimləri tədqiqatlarda əsas istiqaməti unutmayıblar. Çjun Çjun və Hua Huadan sonra insana keçid artıq elə də inanılmaz görünmür. Təsadüfi deyil ki, noyabrın sonu elə Çindən DNT modifikasiyasına uğramış ilk əkiz qızların dünyaya gəlməsi barədə xəbər daxil olub.

Dinozavrlar: daşqından sonrakı bum

Hardasa 232-234 milyon il əvvəl nəsə bir hadisə baş verib. Həmin hadisədən sonra Yer kürəsində bir-birindən xeyli uzaq ərazilərdə qırmızımtıl kövrək qayalar meydana çıxıb. Trento şəhərinin Elm muzeyi (Muse) və Ferrara Universitetindən alimlər bu gün yeni hipotez ilə çıxış edirlər. Aprelin 16-ı “Nature Communications” jurnalında dərc edilən ehtimala əsasən, həmin hadisə bir növ bütün dünyanı əhatə edən daşqına oxşayıb. Vulkan püskürməsi, karbon qazının artması və iqlim dəyişikliklərinin səbəb olduğu bitmək bilməyən davamlı yağış yağıb. Karney plüvial epizod adlanan bu hadisə həmçinin ekosistemdə dəyişikliyə gətirib çıxarıb. Daşqına qədər qazıntı şəklində tapılan heyvan növlərinin 5-10%-ni təşkil edən dinozavrlar kataklizmlər başa çatdıqdan sonra artıq 80% təşkil etməyə başlayıb.

Kainatın genişlənməsi

3 Ocak 2019 Perşembe

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu 9-cu "Mobillik qrantı" müsabiqəsini elan edib

loading...
Elmin İnkişafı Fondunun mətbuat xidmətindən verilən məlumata görə, müsabiqənin məqsədi təbiət, dəqiq, texniki, humanitar və ictimai elmlər sahəsində elmi-tədqiqat işləri ilə məşğul olan alimlərin fəaliyyətini stimullaşdırmaq, onlara xaricdə elmi tədbirlərdə və qısamüddətli təcrübəkeçmədə iştirak, Azərbaycanda alınmış elmi nəticələrin tanıdılması, təcrübə mübadiləsi və yeni əlaqələrin qurulması imkanının yaradılmasıdır.

Müsabiqədə iştirak etmək üçün layihələr 2019-cu il yanvarın 7-dən qəbul olunacaq. Layihələrin online qəbulu fevralın 28-nə, çap versiyasının qəbulu isə martın 1-i saat 17.00-a qədər aparılacaq. Müsabiqəyə yalnız 2019-cu il 1 may - 15 iyun və 1 sentyabr - 30 noyabr tarixləri arasında xaricdə keçiriləcək beynəlxalq elmi tədbirlərdə və qısamüddətli elmi təcrübəkeçmə proqramlarında iştirak etmək istəyən şəxslər sənədlərini təqdim edə bilərlər.

Müsabiqənin nəticələri 2019-cu ilin mart-aprel aylarında açıqlanacaq.

Bu müsabiqəyə layihələr yalnız Elmin İnkişafı Fondunun yaratdığı innovativ texnologiya olan "e-QRANT"="Qrant layihələrinin Elektron İdarəolunması Sistemi" (http://e-grant.sdf.gov.az/) vasitəsilə təqdim edilə bilər. Bu sistem elektron hökumət prinsipləri əsasında qurulub və "ASAN imza"dan istifadəni nəzərdə tutur.

Layihələrin qəbulu üçün nəzərdə tutulmuş müddət ərzində qrant iddiaçılarına kömək məqsədilə məsləhət seminarları keçiriləcək. Bu barədə əlavə məlumat Fondun internet səhifəsində dərc olunacaq.

1 Ocak 2019 Salı

2018-ci ilin əsas elmi nailiyyətləri açıqlandı - SİYAHI

loading...
2018-ci ilin 10 əsas elmi nailiyyəti elektronika, kimya, tibb, biologiya, fizika, robot və süni intellekt sahələrində əldə edilib.

İxtiralar.com oxu.az-a istinadən ötən ilin əsas elmi nailiyyətlərini təqdim edir:

Ostin Texas Universiteti ilə Pekin Universitetinin tədqiqatçılarının birlikdə hazırladıqları atom qalınlıqda yaddaş kartı 2018-ci ilin ən təsirli nailiyyətləri arasında yer alıb. Cihaza atomister adı verilib.

ABŞ-ın Corc Vaşinqton Universitetinin Kimya mühəndisliyi fakültəsində dosent Kole Deforest dərmanları sağlam hüceyrələrə zərər vermədən xərçəng hüceyrələrinə çatdıran biomaterial hazırlayıb. Alim bildirib ki, dərman vasitəsi proqramlaşdırılıb.

Qalveston Texas Universitetində tibb professor Coan Elizabet Nikols bildirib ki, laboratoriyada yaradılan ağciyəri donuza nəql etməklə onun yaşamasına nail olublar. Süni ağciyərdə iki həftə içərisində qan damarları yaranmağa başlayıb.

Queensland Uviversitetinin kimya və molekulyar biologiya fakültəsinin alimi Elizabet Gillam dərman sənayesində istifadə edilən kimyəvilərin 450 min illik enzimlərlə çox ucuz qiymətə başa gələ biləcəyini açıqlayıb. Qədim enzimlərin gen düzümünü əldə etdiklərini bildirən alim eyni geni yaradıb bir bakteriyaya yerləşdirdiklərini bəyan edib.

Yaponiyada Milli Yüksək Elm və Texnologiya Qurumu insan kimi tamamilə müstəqil hərəkət edən və ağır işlər görə bilən "HRP-5P" robotunu təqdim edib. Robot 12 kiloqramlıq gips panelləri bazadan götürərək inşaat divarına bağlamağa nail olub.

İsveçrə alimləri beyindəki neyronları təhlil etmək üçün yeni texnologiya inkişaf etdiriblər.

Kaliforniya Texnologiya İnstitutunun alimləri NASA və "Honda"nın tədqiqatçıları ilə birlikdə uzunömürlü batereya yaradıblar. Müsbət yüklü bir ion olan litium təməlli batereyaların yerini müsbət yüklü florür təməlli batereyalar tutacaq. Bununla telefonları, noutbukları həftələrlə enerjiyə qoşmadan işlətmək mümkün olacaq.

Vaşinqton Dövlət Universitetinin türk alimi dos. dr. Arda Sözen

23 Aralık 2018 Pazar

Bakı sakinindən maraqlı ixtira - Pulsuz enerji əldə edir - VİDEO

loading...
Çarx bir neçə dəfə fırlanır və elektrik enerjisi əldə edilir.

Qurğunu düzəldən Pənah Azadəliyev iddia edir ki, onunla nəinki bir evi, hətta böyük bir kənd və ya qəsəbəni də elektrik enerjisi ilə təmin etmək mümkündür..

Pənah Azadəliyev heç bir xərc çəkmədən elektrik enerjisi əldə edilməsi üçün ''Daimi mühərik'' hazırlayıb. Ərsəyə gətirdiyi bu qurğuya isə o, cəmi bir həftə vaxt və 1500 manat pul sərf edib. ''Daimi mühərrik'' dəmir löhvələrdən, velosiped təkərlərindən və qaçış üçün istifadə edilən idman qurğusunun əsas hissəsindən istifadə edilməklə hazırlanıb.

Model kimi hazırlanan bu qurğu hazırda kiçikhəcmli olduğundan az enerji istehsal edir. Pənah Azadəliyevin iddiasına görə, bu qurğu təkmilləşdirilərsə, şəhər, kənd və qəsəbələrdə yaşayış binalarını elektriklə pulsuz təmin edə bilər.

Pənah Azadəliyev deyir ki, ərsəyə gətirdiyi bu qurğu hava şəraitindən aslı
Pənah Azadəliyev qurğuya patent almaq üçün aidiyyəti dövlət qurumuna da müraciət edəcəyini bildirir.