25 Ekim 2015 Pazar

İlk cərrah alətləri müsəlmanların ixtirasıdır.

loading...
     Minlərlə insanın həyatını xilas etmək üçün istifadə edilən ilk cərrah alətləri müsəlmanların
ixtirasıdır. Əl Zehravinin dizaynı olan 200-ə yaxın alətdən bu gündə istifadə edilir. Heyvan bağırsağından hazırlanan iplərlə olan tikişlərin tez zamanda itdiyini də o kəşf edib.
TİBBİN UNUDULMAZ ismi-" ƏSL EL-ZEHRAVİ"

 Avropalı keşişlər, 1163 tarixində "Keşişlər Meclisi" iştirak aldığı bir qərarla, tibblə bağlı bütün məktəbləri bağlatdırmışdı. Həkimlər bir sehrkar və yalançıdı. Həkimlik cinayətdi.

 Orta əsr Avropasında həkimlik qadağa, Avropa yurdunda İslam dünyası eyni əsrdə nəhəng addımlar atır, böyük həkimlər yetişdirirdi. Bu həkimlərdən biri də Əsl Zehravi idi. Zamanında elm və mədəniyyət səviyyəsi ən yüksək olan Kurtuba Universitetində təhsil alıb.

 Zehravi, əvvəl Əndəlüs Nəticəsində xəlifə Üçüncü Əbdürrəhman ilə, sonra yerinə keçən İkinci Hakim dövründə saray həkimi işləmişdir və hökmdarların şəxsi doktorumüslüman cərrahların atası olaraq
qəbul edilən Zehravi, daha çox cərrahiyyə sahəsində uğurlu və məşhurdur.

 Əbul Qasim Xələf İbn əl-qədir el-zehravi (qərbdə Albucasis kimi tanınır) ERAMIZIN. 936-də Qütbə (Kordoba) atanın yaxınlığındakı Zəhra anadan olmuşdur. İslam dövrünün ən tanınmış cərrahlarından biri olmuşdur və İspaya Kralı El-Hakeme həkimlik etmişdir. Zəngin mənalı özünəməxsus töhfələri ilə dolu uzun bir tibbi karyeradan sonra, 1013-də öldü.

 Cərrahiyə ilk əhəmiyyət verən alim, məşhur Razi idi. Əli min

 Abbas onun yolunu təqib etmiş, sonra da İbn Sina yetişib. Əməliyyatlarda istifadə etdiyi alətləri özünə məxsus bir metodla mikroplar-dan təmizlədikdən sonra istifadə edirdi. Bu işdə, tanınan və maddeüs-safradenilen bir maddədən istifadə etdi. Günümüzdə aparılan araşdırmalar, bu maddənin bakteriyaları məhv edici xüsusiyyətə malik olduğunu sübut etmişdir.

 Böyrək daşlarının necə çıxaracağını ilk dəfə o təsbit etdi. Bu əməliyyatı ilk dəfə o həyata keçirib. Apardığı əməliyyat, dövrümüzün ən irəli gələn opera-törlerinin apardıqları əməliyyatla eyni idi.

 Tapdığı əməliyyat üsulları və 200 radələrində alət hələ də istifadə edilir.

 Tibb elmini müxtəlif istiqamətlərini əhatə edən otuz cilddən ibarət olan Əl-Təsrif adlı onun məşhur Tibbi Ensiklopediyası üçün olduğu kimi cərrahi ilk və özünəməxsus böyük ixtiraları görə də yaxşı tanınır. Bu sıranın daha əhəmiyyətli hissəsi, dağlama, sidik kisəsinin daş atılması, heyvanların tədqiqi, mamalıq, qan dayandırıcı maddələr və göz, qulaq və boğaz cərrahiyyəsi, o cümlədən onun tərəfindən həyata keçirilən əməliyyatları əsas götürərək cərrahi müalicələrin müxtəlif cəhətlərini xarakterizə edən, cərrahi üzərində üç kitabdan ibarətdir. Ölü rüşeymin qoyulması və amputasiya daxil, bir neçə həssas əməliyyatı mükəmməlləşdirilmişdir.

 Əl-Təsrif, ilk olaraq Orta Əsrlərdə Cremonalı Gherard tərəfindən Latın Dilinə tərcümə edilmişdir. Bu, Avropadakı bir neçə redaktor tərəfindən təqib edilmişdir. Kitab, istifadə və ya onun tərəfindən inkişaf etdirilmiş, cərrahi alətlərin saysız-hesabsız diaqram və rəsmlərini içəri və bir neçə əsr qədər
Avropa ölkələrindəki tibb tədris planlarının bir hissəsini yaratmışdır. Müsəlmanların cərrahiyyədən çəkindikləri görüşünün əksinə, El-Zehravinin El-Tasrifi bu tətbiqi elm sahəsi üçün böyük bir kolleksiya tədarük etmişdir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder